duchy

Zastanawiałem się, jak ten wpis zacząć. Chciałem napisać, że Ghosts I-IV spodobało mi się. Jest to oczywiste, jeśli się weźmie pod uwagę, że lubię NIN i takie ambientowo-klaustrofobiczne klimaty. Jednocześnie nie chcę zamykać tej, całkiem sporej, porcji muzyki w trzech słowach. Klimaty są tam w różnych odcieniach, w różnym nasyceniu. Nie warto spłaszczać tego tak banalnie.

“Ghosts” to 2 godziny muzyki bez słów. Jest to miła odmiana od poprzednich nagrań Reznora, który w śpiewanych kawałkach miał tendencje popowe. Tutaj jednak przypomina mi się cały soundtrack pierwszego “Quake’a” – duszny, mroczny, a, psychodeliczny, oraz kawałki z “The Fragile” i późniejszych wersji – soczyste aranżacje, które drażnią i cieszą jednocześnie. Niektóre dynamiczne, ale przeważa swobodne unoszenie się na powierzchni.

Jest tu oczywiście też inny aspekt. Reznor stwierdził, że ma dość korporacji, które sterują jego twórczością, rżną w tyłek jego i fanów. Po wypełnieniu kontraktu (podejrzewam, że stąd średniość ostatnich dwóch płyt – facet po prostu robił na odwal, bo i tak z tego niewiele miał, a za bramą czekał na niego nowy, lepszy świat) zaczął tworzyć niezależnie. Od niego tylko zależy, czy nagra, jak nagra i jak wyda. Rozpoczął zwiadem: produkcją albumu Saula Williamsa The inevitable rise and liberation of Niggytardust! i sprzedażą muzyki przez stronę. Saul Williams jest u nas mało znany, na pierwszy rzut oka twardy hip-hop gangster, ale to tylko pierwsze wrażenie. Dość napisać, że “Tardusta” słucha się dobrze. Czuć w nim też mocno rękę Reznora – charakterystyczne motywy, przejścia, riffy. Całość dobrze przygotowana. Album miał być dostępny jako darmowy download (mp3 w średniej jakości; możliwość ta została zablokowana po pewnym czasie) i w opcji płatnej, za $5 z wyborem formatu (jednorazowy download mp3 192kbps/mp3 320kbps/flac), w obu przypadkach bez żadnych “zabezpieczeń cyfrowych”. Mniej więcej w tym samym czasie Radiohead wydało “In Rainbows”. Album Williamsa miał oczywiście mniejszy “zasięg”: w pierwszym tygodniu za ściągnięcie zapłaciło około 30 tys. chętnych. Eksperyment chyba się udał i choć Reznor w kilku wywiadach nie brzmiał jak przekonany do takiej formy (to dużo mniej, niż tych, którzy nie chcieli płacić), to Saul Williams był jednak zadowolony (to dopiero pierwszy tydzień, bez żadnej akcji promocyjnej, a poprzednia płyta Williamsa sprzedała się przez 2 lata w podobnym nakładzie).

Reznor przemyślał trochę model sprzedaży i efekt 10-tygodniowej sesji nagraniowej zaprezentował w kilku formach do wyboru. Tak więc:

• możesz dostać za darmo 30 minut muzyki do spróbowania.
• za niewielki ($5) pieniądz ściągniesz sobie pełen materiał w wybranym formacie (polecam flac – można go skonwertować do mp3, ale też nagrać z tego CD bez straty jakości), bez żadnego DRM. Do tego ładnego PDFa z nastrojowymi obrazami (strona wizualna wydawnictw NIN była zawsze ciekawa, tak jest i teraz), tapety i ikonki.
• za $10 + koszt wysyłki dostaniesz podwójne CD, a więc muzykę na fizycznym nośniku (niestety, kosz wysyłki do Polski to $13).
• wypasioną wersje za $75, jeśli interesuje ciebie możliwość przerobienia materiału studyjnego (to brzmi nieźle, jeśli się wie, co z tym można zrobić), w której będą 2 CD z muzyką, DVD z samplami i nagraniami z sesji i wysokiej jakości nagranie na BluRay’u.
• za $300 limitowaną do 2500 sztuk wersję kolekcjonerską, za kupienie której Reznor z wdzięczności podpisze się na okładce. Dostaniesz płyty, wydrukowane zdjęcia i obrazy, które są dostępne tylko w tej edycji, ale dopiero w maju (a premiera była w marcu).

Przy każdej “płatnej” opcji jest możliwość ściągnięcia całego albumu w wybranym formacie (mp3 lub flac).

Wnioski:

• Po pierwsze – dać wybór. Nie każdy, kto jakąś ściągnie muzykę, polubi ją i będzie chciał ją kupić. Dobrze więc dać coś na spróbowanie.
• Jeśli już coś chcesz sprzedać, nie traktuj swoich klientów jak potencjalnych kryminalistów. Jeśli chcą się podzielić kupioną muzyką z innymi, nie utrudniaj im tego. Tutaj także warto i należy zauważyć, że nagranie jest na licencji Creative Commons Attribution Non-Commercial Share Alike. Skutkiem takiej licencji jest przyzwolenie artysty na dzielenie się tym albumem bez obawy przed organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, pod warunkiem, że utwór nie jest wykorzystywany komercyjnie. Powtórzę jeszcze raz: Reznor nie widzi nic złego w tym, że ludzie wymieniają się jego muzyką w sieciach p2p.
• Daj możliwość kupienia fizycznego nośnika, ale im więcej za to chcesz, tym więcej za to daj. Wersja ekskluzywna w ciągu 3 dni rozeszła się w całości, a przecież miała być dostarczana miesiąc po premierze!

Na wypadek, gdyby ktoś pytał: tak, kupiłem “Ghosts” i jestem z tego zadowolony. Kupiłem także “Niggy’ego Tardusta”, na co nie narzekam.